Dau tu du an nang luong tai tao dien mat troi rumtechs

Điện Sạch-Điện Mặt Trời thu hút Nhà đầu tư vì Nhu cầu & Môi trường

Chính phủ VN thời gian qua đã ban hành nhiều chính sách ưu đãi và thuận lợi khuyến khích và thu hút nhà đầu tư về Năng lượng Tái tạo – Điện Mặt Trời, Điện Gió. Không những khuyến khích phát triển nguồn điện mặt trời, mà còn nâng cấp hạ tầng Điện Truyền Tải – Phân phối. Nhằm đáp ứng tiếp nhận nguồn điện từ các nhà máy điện mặt trời truyền tải lên mạng lưới Quốc Gia. Vì thế, VN đã bùng nổ đầu tư vào các dự án Điện Mặt Trời, Điện Gió với tốc độ nhanh chóng; Thậm chí vượt xa khả năng đầu tư hạ tầng truyền tải tiếp nhận Điện Quang; Nhiều nhà máy Quang Điện chỉ phát công suất cầm chừng, non tải vì nguy cơ quá tải lưới Quốc Gia cục bộ. Hơn thế, nhiều tập đoàn lớn như Trung Nam Thuận Nam và Xuân Thiện, Xuân Thành còn đăng ký xin đầu tư hệ thống Trạm 500kV và đường dây truyền tải.

Tốc độ đầu tư Điện Mặt Trời vượt khả năng xây dựng Hạ tầng Truyền tải

Thiếu Điện & Ô nhiễm môi trường – An ninh Năng lượng và Môi trường là vấn đề cấp thiết tại VN do tốc độ phát triển kinh tế – xã hội nhanh. Điều này tạo cơ hội cho nhà đầu tư tham gia lĩnh vực phát triển Năng lượng Tái tạo; Cung cấp điện sạch và giảm vận hành nhiệt điện nhiên liệu hóa thạch.

Tuy nhiên, nhà đầu tư cũng gặp nhiều khó khăn như hệ thống truyền tải; Cơ chế chính sách Nhà nước chưa thực sự đồng bộ nhất quan từ trung ương đến địa phương… Khiến nhiều nhà đầu tư nản lòng và ngao ngán đầu tư kinh doanh Điện Mặt Trờ với EVN. Điều này cũng đặt ra việc xây dựng Cơ chế Chính sách, Hành lang pháp lý về năng lượng tái tạo cần hoàn thành sớm.

Ông Hoàng Tiến Dũng, cục trưởng cục Năng lượng Tái tạo Bộ Công Thương, đã trao đổi với TTXVN về hướng giải quyết các vướng mắc hiện nay.

Quan điểm của VN để thu hút Tư nhân đầu tư năng lượng tái tạo; Kết quả đạt được?

Việt Nam được đánh giá có tiềm năng phát triển năng lượng tái tạo ở mức khá chưa tính thủy điện. Theo Viện Năng lượng, tổng tiềm năng kỹ thuật của điện gió trên bờ với vận tốc từ 5,5 m/s, độ cao 80m là 54 GW; Tiềm năng điện gió ngoài khơi khoảng 160 GW. Đối với điện mặt trời, tổng tiềm năng kỹ thuật khoảng 434 GW bao gồm điện mặt trời mặt đất, nổi, mái nhà. Các nguồn điện năng lượng tái tạo khác như điện sinh khối, điện khí sinh học, điện chất thải rắn có tiềm năng kỹ thuật khoảng 10 GW. 

Để khuyến khích và tạo thuận lợi cho kinh tế tư nhân phát triển năng lượng tái tạo, Bộ Công thương và Chính phủ đã đưa ra nhiều cơ chế chính sách. Từ năm 2011 đến nay, Bộ Công Thương đã trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt cơ chế mua lại Điện từ các dự án năng lượng tái tạo; Điện sinh khối, điện từ chất thải rắn, điện mặt trời, theo Biểu giá mua Điện trong 20 năm.

Tính đến tháng 7/2020, trên hệ thống điện quốc gia có 99 nhà máy điện mặt trời vận hành với tổng công suất 5.053 MW; 11 nhà máy điện gió tổng công suất 429 MW; 325 MW công suất điện sinh khối và điện chất thải rắn gần 10 MW.

Như vậy, tổng công suất điện gió và mặt trời hiện đã là 5.482 MW, chiếm khoảng 9,5% tổng công suất nguồn hệ thống điện. Tính đến ngày 5/8/2020, đã có trên 42.000 hệ thống điện mặt trời mái nhà được lắp đặt với tổng công suất 948 MWp.

Hạ tầng truyền tải khiến nhiều nhà máy Điện mặt trời phát non tải, hướng thế nào?

Tính đến cuối năm 2019, có 91 nhà máy điện mặt trời với tổng công suất khoảng 4.680 MW và 9 công trình điện gió với tổng công suất khoảng 370 MW với sản lượng điện phát của các nhà máy này trong năm 2019 đạt 5,5 tỷ kWh, chiếm 2,3% sản lượng điện toàn hệ thống. Việc này đã góp phần bổ sung nguồn cung cấp cho hệ thống điện quốc gia trong bối cảnh hệ thống bị thiếu nguồn cấp, sản lượng huy động thủy điện sụt giảm nghiêm trọng do hạn hán kéo dài, đặc biệt giảm được sản lượng huy động từ các nguồn điện chạy dầu có giá thành rất cao.

Tuy nhiên, việc phát triển nhanh các dự án năng lượng tái tạo, đặc biệt là điện mặt trời giai đoạn vừa qua còn tồn tại hạn chế do phát triển nguồn và lưới chưa đồng bộ. Theo báo cáo của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), 19 nhà máy điện gió, điện mặt trời với tổng công suất khoảng 670 MW trên địa bàn 2 tỉnh Ninh Thuận, Bình Thuận, chiếm 13% công suất đã vào vận hành phải thực hiện hạn chế công suất phát trong một số thời điểm do quá tải lưới điện. Tuy sản lượng điện bị hạn chế của 19 dự án là không nhiều nhưng có ảnh hưởng lớn đến xã hội và môi trường đầu tư.

Để giải quyết những tồn tại, Bộ Công Thương thường xuyên đôn đốc EVN và các đơn vị thành viên khẩn trương thực hiện, sớm đưa vào vận hành các công trình giải tỏa công suất các dự án điện mặt trời đã được Thủ tướng Chính phủ và Bộ Công Thương phê duyệt quy hoạch tại khu vực Ninh Thuận, Bình Thuận và các công trình lưới điện truyền tải. Bộ cũng chỉ đạo Tổng công ty Điện lực miền Nam, Trung tâm điều độ Hệ thống điện miền Nam phối hợp với chủ đầu tư các dự án điện mặt trời lên phương án thi công công trình cải tạo và xây dựng mạch 2 đường dây 110 kV Tháp Chàm – Tuy Phong – Phan Rí để hạn chế cắt điện khi điện mặt trời phát.

Phấn đấu hết năm 2020, khi hoàn thành đưa vào vận hành các công trình lưới điện trên địa bàn tỉnh Ninh Thuận, Bình Thuận như trạm biến áp 220 kV Phan Rí, trạm biến áp 220 kV Ninh Phước, mạch 2 đường dây 110 kV Tháp Chàm – Tuy Phong – Phan Rí…, đặc biệt là trạm biến áp 500 kV Thuận Nam và các đường dây 500 kV, 220 kV đấu nối sẽ đảm bảo giải tỏa công suất các dự án năng lượng tái tạo trên địa bàn 2 tỉnh Ninh Thuận và Bình Thuận đã được quy hoạch.

Ngoài ra, Bộ Công Thương đã có Văn bản số 2199/BCT-ĐL ngày 27/3/2020 báo cáo Thủ tướng Chính phủ đề nghị bổ sung các công trình lưới điện truyền tải đảm bảo giải tỏa công suất nguồn năng lượng tái tạo và cung ứng điện đến năm 2025, đã được Chính phủ đồng ý.

Đối với quy hoạch điện gió, Bộ Công Thương đã có các Văn bản báo cáo Thủ tướng Chính phủ bổ sung quy hoạch khoảng 7.000 MW công suất điện gió. Như vậy, giai đoạn này, Bộ thực hiện đồng bộ và tổng thể quy hoạch nguồn và lưới điện.

Về mặt quy hoạch, trong thời gian tới, Bộ Công Thương và Tập đoàn Điện lực Việt Nam sẽ tiếp tục rà soát, báo cáo Thủ tướng Chính phủ bổ sung quy hoạch các công trình lưới điện để đảm bảo giải tỏa công suất nguồn năng lượng tái tạo.

Về mặt đầu tư xây dựng, các doanh nghiệp khi thực hiện đầu tư các dự án năng lượng tái tạo, sau khi ký kết các thỏa thuận chuyên ngành (như thỏa thuận đấu nối, thỏa thuận mua bán điện,…) cần thường xuyên cập nhật và cung cấp thông tin tình hình triển khai dự án cho các đơn vị ngành điện, để ngành xây dựng kế hoạch đầu tư các công trình lưới điện phù hợp, đảm bảo đồng bộ nguồn và lưới, tránh việc dự án nguồn đã thực hiện xong mà lưới điện giải tỏa công suất vẫn chưa hoàn thành.

VN xây dựng cơ chế chính sách thế nào để không làm nản lòng nhà đầu tư NLTT?

Hiện nay, cơ chế khuyến khích các loại hình năng lượng tái tạo được ban hành dưới hình thức văn bản quy phạm pháp luật là quyết định của Thủ tướng Chính phủ và chủ yếu tập trung vào cơ chế giá bán điện. Các cơ chế ưu đãi về thuế, đất đai.. thực hiện theo quy định hiện hành của Luật Đất đai, Luật Thuế. Ngoài ra, trình tự thủ tục đầu tư xây dựng các dự án năng lượng tái tạo cũng tuân thủ các quy định tại pháp luật về quy hoạch, đầu tư, môi trường, xây dựng và các quy định hiện hành khác.

Trong thời gian tới, theo kinh nghiệm của các nước phát triển trong lĩnh vực năng lượng tái tạo, để có thể phát triển năng lượng tái tạo mạnh mẽ, bền vững thì cần tập trung vào các nội dung chính như: chính sách, hạ tầng truyền tải và điều độ vận hành hệ thống điện.

Về chính sách, với các dự án năng lượng tái tạo quy mô công suất lớn sẽ chuyển sang cơ chế đấu thầu. Nhà đầu tư phát triển được lựa chọn sẽ là nhà đầu tư đưa ra giá bán điện từ dự án điện năng lượng tái tạo thấp nhất. Thực hiện cơ chế này tuy sẽ mất nhiều thời gian hơn nhưng sẽ công bằng, minh bạch hơn cho các nhà đầu tư, đảm bảo sự hài hòa, cân đối giữa phát triển các dự án năng lượng tái tạo và lưới truyền tải.

Bên cạnh đó, cần thúc đẩy phát triển các hệ thống năng lượng tái tạo phân tán phục vụ nhu cầu tiêu thụ tại chỗ như các hộ tiêu thụ, các khu công nghiệp, hộ tiêu thụ thương mại, dịch vụ… lắp đặt điện mặt trời mái nhà để cung cấp cho chính nhu cầu của mình cùng kết hợp với điện mua từ lưới điện hoặc bán lên lưới điện quốc gia.

Ngoài ra, Bộ tham mưu tăng cường đầu tư nâng cấp, mở rộng hạ tầng truyền tải kết hợp với các hệ thống lưu trữ (như thủy điện tích năng, hệ thống ắc quy…) và tăng cường khả năng điều độ vận hành hệ thống điện, tăng cường kết nối lưới điện khu vực. Điều này sẽ giúp nâng cao khả năng hấp thụ nguồn điện năng lượng tái tạo, đảm bảo vận hành an toàn, hiệu quả lưới điện.

Ngày 11/2/2020, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 55-NQ/TW; trong đó ưu tiên phát triển năng lượng nhanh và bền vững, đi trước một bước gắn với bảo vệ môi trường sinh thái, bảo đảm quốc phòng an ninh. Mục tiêu tỷ lệ các nguồn năng lượng tái tạo trong tổng cung năng lượng sơ cấp đạt khoảng 15-20% vào năm 2030; 25-30% vào năm 2045. Một trong những định hướng chính sách được đưa ra là nghiên cứu, xây dựng và ban hành luật về năng lượng tái tạo. Đây là định hướng lớn để Bộ Công Thương tiếp tục nghiên cứu, tham mưu trình cấp thẩm quyền trong thời gian tới.

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *